Linux: Amministrazione sistema, Documentazione, HowTo, Tutorial, Recensioni, Manuale, Programmi, Software
Linux Command Line - nothing it's impossible by command line!
English - English  Italiano - Italian  Español - Spanish  Français - French  Deutsch - German  Česká republika - Czech Republic  Polski - Polish  Па-беларуску - Byelorussian  中国 - Chinese  Русский - Russian  Português - Brazil Portuguese  فارسی - Persian  ελληνικά - Greek  العربية - Arabic  Indonesia - Indonesian  
 Download offline copy of Linux Command Line Download offline copy
 Credits
  Edit / Translate
 ToDO (Help US)
 Terms of Use and License
 About project
 
Follow us on...
Join our Linux Facebook Group
Follow us on twitter!
 
News Letter
Sign-up me to receive the news about this document
 
 
Version
Linux Command Line
version 1.4
Last modified date: 2009-07-03
Created Date: 2008-01-06
 
Home page

Linux Command Line in Па-беларуску



|  Сістэмная інфармацыя  | Выключэнне  | Файлы ды каталогі  | Пошук файлаў  | Мантаванне файлавай сістэмы  | Дыскавая прастора  | Карыстальнікі ды групы  | Правы доступу файлаў  | Спецыяльныя атрыбуты файлаў  | Архівы ды скампрэсаваныя файлы  | Пакункі RPM ( Fedora, Red Hat and like)  | Праграма актуалізацыі пакункаў YUM  | Пакункі DEB (Debian, Ubuntu and like)  | Праграма актуалізацыі пакункаў APT (Debian, Ubuntu and alike)  | Прагляд змесціва файлаў  | Праца з тэкстам  | Змяненне набору знакаў і фармату файла  | Аналіз файлавай сістэмы  | Фарматаванне файлавай сістэмы  | Партыцыя падмены (swap)  | Запасныя копіі  | CDROM  | Лакальная сетка і WiFi  | Сетка Microsoft Windows (samba)  | IPTABLES (firewall)  | Назіранне ды адладоўванне  | ншыя карысныя загады  | Pacman packages tool (Arch, Frugalware and alike)  |

Сістэмная інфармацыя

Command Description
# arch Паказвае архітэктуру камп'ютэра (1)   [man]
# cal 2007 Паказвае каляндар на 2007 год   [man]
# cat /proc/cpuinfo Паказвае звесткі аб працэсары   [man]
# cat /proc/interrupts Паказвае перарыванні (interrupt)   [man]
# cat /proc/meminfo Паказвае, як выкарыстоўваецца памяць   [man]
# cat /proc/swaps Паказвае файлы падмены (swap)   [man]
# cat /proc/version Паказвае версію ядра   [man]
# cat /proc/net/dev Паказвае сеткавыя адаптэры і статыстыку выкарыстання сеткі   [man]
# cat /proc/mounts Паказвае змантаваныя файлавыя сістэмы   [man]
# clock -w Фіксуе змены часу ў BIOS   [man]
# date Паказвае сістэмны час   [man]
# date 041217002007.00 Выстаўляе дату і час - МесяцДзеньГадзінаХвілінаГод.Секунда   [man]
# dmidecode -q Паказвае спіс сістэмных кампанентаў - (SMBIOS / DMI)   [man]
# hdparm -i /dev/hda Паказвае характарыстыкі цвёрдага дыска   [man]
# hdparm -tT /dev/sda Выконвае тэставае прачытанне з цвёрдага дыска   [man]
# lspci -tv Паказвае прылады PCI   [man]
# lsusb -tv Паказвае прылады USB   [man]
# uname -m Паказвае архітэктуру камп'ютэра (2)   [man]
# uname -r Паказвае версію ядра   [man]
 « TOP «

Выключэнне

Command Description
# init 0 Выключае сістэму (2)   [man]
# logout Пакідае сесію   [man]
# reboot Перазагружае камп'ютэр (2)   [man]
# shutdown -h now Выключае сістэму (1)   [man]
# shutdown -h 16:30 & Запланаванае выключэнне сістэмы   [man]
# shutdown -c Анулюе запланаванае выключэнне сістэмы   [man]
# shutdown -r now Перазагружае камп'ютэр (1)   [man]
# telinit 0 Выключае сістэму (3)   [man]
 « TOP «

Файлы ды каталогі

Command Description
# cd /home Пераходзіць у каталог '/home'   [man]
# cd .. Пераходзіць вышэй на адзін узровень   [man]
# cd ../.. Пераходзіць вышэй на два ўзроўні   [man]
# cd Пераходзіць у хатні каталог   [man]
# cd ~user1 Пераходзіць у хатні каталог карыстальніка user1   [man]
# cd - Пераходзіць у папярэдні каталог   [man]
# cp file1 file2 Капіруе файл   [man]
# cp dir/* . Капіруе ўсе файлы з акрэсленага каталога ў рабочы каталог   [man]
# cp -a /tmp/dir1 . Капіруе акрэслены каталог у рабочы каталог   [man]
# cp -a dir1 dir2 Капіруе каталог   [man]
# cp file file1 Паказвае тып MIME файла   [man]
# iconv -l Паказвае спіс знаных кадаванняў   [man]
# iconv -f fromEncoding -t toEncoding inputFile > outputFile Стварае новы файл з уводнага, пераўтварыўшы яго з кадавання1 у кадаванне2.   [man]
# find . -maxdepth 1 -name *.jpg -print -exec convert Скопава змяняе памеры файлаў у рабочым каталогу і змяшчае іх у каталогу для мініяцюр (вымагае праграмы convert з пакунка Imagemagick)   [man]
# ln -s file1 lnk1 Стварае сімвальную спасылку для файла ці каталога   [man]
# ln file1 lnk1 Стварае моцную спасылку для файла ці каталога   [man]
# ls Паказвае спіс файлаў у каталогу   [man]
# ls -F Паказвае спіс файлаў у каталогу   [man]
# ls -l Паказвае спіс файлаў у каталогу з падрабязнымі звесткамі   [man]
# ls -a Паказвае схаваныя файлы   [man]
# ls *[0-9]* Паказвае спіс файлаў і каталогаў, якія змяшчаюць у сваёй назве лічбу   [man]
# lstree Паказвае дрэва файлаў і каталогаў, пачаўшы ад каранёвага каталога (2)   [man]
# mkdir dir1 Стварае каталог з назвай 'dir1'   [man]
# mkdir dir1 dir2 Стварае некалькі каталогаў   [man]
# mkdir -p /tmp/dir1/dir2 Стварае дрэва каталогаў   [man]
# mv dir1 new_dir Змяняе назву / пераносіць файл ці каталог   [man]
# pwd Паказвае сцежку да рабочага каталога   [man]
# rm -f file1 Выдаляе файл з назвай 'file1'   [man]
# rm -rf dir1 Выдаляе каталог з назвай 'dir1' і ўсё яго змесціва   [man]
# rm -rf dir1 dir2 Выдаляе два каталогі і ўсё іх змесціва   [man]
# rmdir dir1 Выдаляе пусты каталог з назвай 'dir1'   [man]
# touch -t 0712250000 file1 Змяняе адбітак часу файла ці каталога - (ГГММДДггхх)   [man]
# tree Паказвае дрэва файлаў і каталогаў, пачаўшы ад каранёвага каталога (1)   [man]
 « TOP «

Пошук файлаў

Command Description
# find / -name file1 Шукае файл ці каталог у каранёвай файлавай сістэме, пачаўшы ад '/'   [man]
# find / -user user1 Шукае файлы ды каталогі, якімі валодае 'user1'   [man]
# find /home/user1 -name \*.bin Шукае файлы з пашырэннем '.bin' у каталогу '/home/user1'   [man]
# find /usr/bin -type f -atime +100 Шукае праграмы, якія не выкарыстоўвалі цягам 100 дзён   [man]
# find /usr/bin -type f -mtime -10 Шукае файлы, створаныя ці змененыя цягам 10 дзён   [man]
# find / -name *.rpm -exec chmod 755 '{}' \; Шукае файлы з пашырэннем '.rpm' і змяняе правы   [man]
# find / -xdev -name \*.rpm Шукае файлы з пашырэннем '.rpm' усюды, акрамя зменных партыцый, такіх як прылады CD-ROM, флэш-дыскі і г.д.   [man]
# locate \*.ps Шукае файлы з пашырэннем '.ps' у кэшы - папярэдне трэба выканаць загад 'updatedb' для стварэння кэшу   [man]
# whereis halt Паказвае, дзе змешчаная праграма, яе крынічны код ці даведка   [man]
# which halt Паказвае поўную сцежку да праграмы   [man]
 « TOP «

Мантаванне файлавай сістэмы

Command Description
# fuser -km /mnt/hda2 Прымусова размантуй прыладу, калі яна занятая   [man]
# mount /dev/hda2 /mnt/hda2 Змантоўвае дыск hda2 - правер, ці ёсць каталог '/mnt/hda2'   [man]
# mount /dev/fd0 /mnt/floppy Змантоўвае дыскету   [man]
# mount /dev/cdrom /mnt/cdrom Змантоўвае CD-ROM / DVD-ROM   [man]
# mount /dev/hdc /mnt/cdrecorder Змантоўвае CD-RW / DVD-ROM   [man]
# mount /dev/hdb /mnt/cdrecorder Змантоўвае CD-RW / DVD-ROM   [man]
# mount -o loop file.iso /mnt/cdrom Змантоўвае файл ці выяву ISO   [man]
# mount -t vfat /dev/hda5 /mnt/hda5 Змантоўвае файлавую сістэму FAT32 (для Windows)   [man]
# mount /dev/sda1 /mnt/usbdisk Змантоўвае флэш-дыск ці прыладу на USB   [man]
# mount -t smbfs -o username=user,password=pass //WinClient/share /mnt/share Змантоўвае сеткавы супольны рэсурс Windows   [man]
# umount /dev/hda2 Размантоўвае дыск hda2 - спачатку пакінь пункт мантавання '/mnt/hda2'   [man]
# umount -n /mnt/hda2 Размантуй, не запісваючы ў файле /etc/mtab - карысна, калі файл недаступны для запісу альбо калі на цвёрдым дыску няма вольнай прасторы   [man]
 « TOP «

Дыскавая прастора

Command Description
# df -h Паказвае спіс змантаваных партыцый   [man]
# dpkg-query -W -f='${Installed-Size;10}t${Package}n' | sort -k1,1n Паказвае, колькі месца займаюць усталяваныя пакункі deb, упарадкавана па памерах (працуе ў Ubuntu, Debian і пад.)   [man]
# du -sh dir1 Падлічвае, колькі месца займае каталог 'dir1'   [man]
# du -sk * | sort -rn Паказвае спіс файлаў і каталогаў з іх памерамі, упарадкаваны па памерах   [man]
# ls -lSr |more Паказвае спіс файлаў і каталогаў з іх памерамі, упарадкаваны па памерах   [man]
# rpm -q -a --qf '%10{SIZE}t%{NAME}n' | sort -k1,1n Паказвае, колькі месца займаюць усталяваныя пакункі rpm, упарадкавана па памерах (працуе ў Fedora, RedHat і пад.)   [man]
 « TOP «

Карыстальнікі ды групы

Command Description
# chage -E 2005-12-31 user1 Вызначае апошні тэрмін дзеяння пароля карыстальніка   [man]
# groupadd [group] Стварае новую групу   [man]
# groupdel [group] Выдаляе групу   [man]
# groupmod -n moon sun Змяняе назву групы   [man]
# grpck Правярае правільнасць сінтаксісу і фармату файла '/etc/group' і наяўнасць груп   [man]
# newgrp - [group] Увайдзі ў іншую групу, каб змяніць змоўчаную групу для новаствораных файлаў   [man]
# passwd Змяняе пароль   [man]
# passwd user1 Змяняе пароль пэўнага карыстальніка (толькі для root)   [man]
# pwck Правярае правільнасць сінтаксісу і фармату файла '/etc/passwd' і наяўнасць карыстальнікаў   [man]
# useradd -c "User Linux" -g admin -d /home/user1 -s /bin/bash user1 Стварае новага карыстальніка, які ўваходзіць у групу "admin"   [man]
# useradd user1 Стварае новага карыстальніка   [man]
# userdel -r user1 Выдаляе карыстальніка (опцыя '-r' знішчае хатні каталог)   [man]
# usermod -c "User FTP" -g system -d /ftp/user1 -s /bin/nologin user1 Змяняе атрыбуты карыстальніка   [man]
 « TOP «

Правы доступу файлаў

Command Description
# chgrp group1 file1 Змяняе групу для файлаў   [man]
# chmod ugo+rwx directory1 Дадае правы на чытанне (r), запіс (w) і выкананне (x) для ўладальніка (u), яго групы (g), і іншых (o)   [man]
# chmod go-rwx directory1 Прыбірае правы на чытанне (r), запіс (w) і выкананне (x) для ўладальніка (u), яго групы (g), і іншых (o)   [man]
# chmod u+s /bin/file1 Выстаўляе біт SUID для праграмы - карыстальнік, які будзе выконваць гэту праграму, атрымае правы ўладальніка   [man]
# chmod u-s /bin/file1 Выключае біт SUID для праграмы   [man]
# chmod g+s /home/public Выстаўляе біт SGID для каталога - як біт SUID, але для каталогаў   [man]
# chmod g-s /home/public Выключае біт SGID для каталога   [man]
# chmod o+t /home/public Выстаўляе біт STICKY для каталога - дазваляе выдаляць файлы толькі іх уладальнікам   [man]
# chmod o-t /home/public Выключае біт STICKY для каталога   [man]
# chown user1 file1 Змяняе ўладальніка файла   [man]
# chown -R user1 directory1 Змяняе ўладальніка каталога і ўсяго яго змесціва   [man]
# chown user1:group1 file1 Змяняе ўладальніка і групу для файла   [man]
# find / -perm -u+s Паказвае ўсе сістэмныя файлы з уключаным SUID   [man]
# ls -lh Паказвае правы доступу   [man]
# ls /tmp | pr -T5 -W$COLUMNS Падзяляе тэрмінал на 5 слупкоў   [man]
 « TOP «

Спецыяльныя атрыбуты файлаў

Command Description
# chattr +a file1 Дазваляе адчыняць файл для запісу толькі ў рэжыме дапаўнення   [man]
# chattr +c file1 Дазваляе аўтаматычную кампрэсію / дэкампрэсію файла ядром   [man]
# chattr +d file1 Вымушае праграмы не звяртаць увагі на dump-ы файлаў падчас стварэння запасных копій   [man]
# chattr +i file1 Робіць файл нязменным, г.зн. яго нельга выдаліць, змяніць змесціва ці назву, а таксама стварыць спасылку   [man]
# chattr +s file1 Дазваляе бяспечнае выдаленне файла   [man]
# chattr +S file1 Робіць запіс зменаў файла сінхранізаваным, як з уключанай опцыяй sync   [man]
# chattr +u file1 Дазваляе ўзнавіць змесціва файла, нават калі яно было скасавана   [man]
# lsattr Паказвае спецыяльныя атрыбуты   [man]
 « TOP «

Архівы ды скампрэсаваныя файлы

Command Description
# bunzip2 file1.bz2 Раскампрэсоўвае файл з назвай 'file1.bz2'   [man]
# bzip2 file1 Скампрэсоўвае файл з назвай 'file1'   [man]
# gunzip file1.gz Раскампрэсоўвае файл з назвай 'file1.gz'   [man]
# gzip file1 Скампрэсоўвае файл з назвай 'file1'   [man]
# gzip -9 file1 Скампрэсоўвае як мага мацней   [man]
# rar a file1.rar test_file Стварае архіў RAR з назвай 'file1.rar'   [man]
# rar a file1.rar file1 file2 dir1 Скампрэсоўвае 'file1', 'file2' і 'dir1' разам   [man]
# rar x file1.rar Раскампрэсоўвае архіў RAR   [man]
# tar -cvf archive.tar file1 Стварае нескампрэсаваны архіў TAR   [man]
# tar -cvf archive.tar file1 file2 dir1 Стварае архіў з файлаў 'file1', 'file2' і 'dir1'   [man]
# tar -tf archive.tar Паказвае змесціва архіва   [man]
# tar -xvf archive.tar Вымае файлы з архіва TAR   [man]
# tar -xvf archive.tar -C /tmp Вымае файлы з архіва TAR у каталог /tmp   [man]
# tar -cvfj archive.tar.bz2 dir1 Стварае архіў TAR, скампрэсаваны праграмай bzip2   [man]
# tar -xvfj archive.tar.bz2 Раскампрэсоўвае архіў TAR, скампрэсаваны праграмай bzip2   [man]
# tar -cvfz archive.tar.gz dir1 Стварае архіў TAR, скампрэсаваны праграмай gzip   [man]
# tar -xvfz archive.tar.gz Раскампрэсоўвае архіў TAR, скампрэсаваны праграмай gzip   [man]
# unrar x file1.rar Раскампрэсоўвае архіў RAR   [man]
# unzip file1.zip Раскампрэсуй архіў ZIP   [man]
# zip file1.zip file1 Стварае архіў, скампрэсаваны праграмай zip   [man]
# zip -r file1.zip file1 file2 dir1 Скампрэсуй у архіве ZIP некалькі файлаў і каталогаў   [man]
 « TOP «

Пакункі RPM ( Fedora, Red Hat and like)

Command Description
# rpm -ivh [package.rpm] Усталёўвае пакунак RPM   [man]
# rpm -ivh --nodeeps [package.rpm] Усталёўвае пакунак RPM, ігнаруючы патрабаванні залежнасцяў   [man]
# rpm -U [package.rpm] Актуалізоўвае пакунак RPM, не змяняючы канфігурацыйных файлаў   [man]
# rpm -F [package.rpm] Актуалізоўвае пакунак RPM, толькі калі ён ужо ўсталяваны   [man]
# rpm -e [package] Выдаляе пакунак RPM   [man]
# rpm -qa Паказвае спіс усіх пакункаў RPM, усталяваных у сістэме   [man]
# rpm -qa | grep httpd Паказвае ўсе пакункі RPM з назвай "httpd"   [man]
# rpm -qi [package] Паказвае звесткі аб пэўным усталяваным пакунку   [man]
# rpm -qg "System Environment/Daemons" Паказвае спіс пакункаў RPM з групы праграм   [man]
# rpm -ql [package] Паказвае спіс файлаў, усталяваных з пакункам RPM   [man]
# rpm -qc [package] Паказвае спіс канфігурацыйных файлаў, усталяваных з пакункам RPM   [man]
# rpm -q [package] --whatrequires Паказвае спіс залежнасцяў, якіх вымагае пакунак RPM   [man]
# rpm -q [package] --whatprovides Паказвае здольнасці пакунка RPM   [man]
# rpm -q [package] --scripts Паказвае скрыпты, якія выконваюцца падчас усталёўвання / выдалення   [man]
# rpm -q [package] --changelog Паказвае гісторыю зменаў пакунка RPM   [man]
# rpm -qf /etc/httpd/conf/httpd.conf Правярае, якому пакунку RPM належыць пэўны файл   [man]
# rpm -qp [package.rpm] -l Паказвае спіс файлаў, якія ўваходзяць у яшчэ не ўсталяваны пакунак   [man]
# rpm --import /media/cdrom/RPM-GPG-KEY Імпартуе лічбавы подпіс публічным ключом PGP   [man]
# rpm --checksig [package.rpm] Правярае, ці не пашкоджаны пакунак RPM   [man]
# rpm -qa gpg-pubkey Правярае, ці не пашкоджаныя пакункі RPM, усталяваныя ў сістэме   [man]
# rpm -V [package] Правярае памеры файлаў, правы доступу, тыпы, уладальнікаў, групы, тэставыя сумы MD5 і час апошняй мадыфікацыі   [man]
# rpm -Va Правярае ўсе ўсталяваныя ў сістэме пакункі RPM - уважліва карыстайся гэтым загадам   [man]
# rpm -Vp [package.rpm] Правярае пакунак RPM, які яшчэ не ўсталяваны ў сістэме   [man]
# rpm -ivh /usr/src/redhat/RPMS/`arch`/[package.rpm] Усталёўвае пакунак, збудаваны з крынічнага пакунка RPM   [man]
# rpm2cpio [package.rpm] | cpio --extract --make-directories *bin* Вымае выконвальны файл праграмы з пакунка RPM   [man]
# rpmbuild --rebuild [package.src.rpm] Будуе пакунак RPM з крынічнага пакунка   [man]
 « TOP «

Праграма актуалізацыі пакункаў YUM

Command Description
# yum -y install [package] Загружае і ўсталёўвае пакунак RPM   [man]
# yum localinstall [package.rpm] Усталёўвае RPM, спрабуючы развязаць усе залежнасці з дапамогай пакункаў з тваіх сховішчаў.   [man]
# yum -y update Актуалізоўвае ўсе пакункі RPM, усталяваныя ў сістэме   [man]
# yum update [package] Актуалізоўвае пакунак RPM   [man]
# yum remove [package] Выдаляе пакунак RPM   [man]
# yum list Паказвае спіс усіх пакункаў, усталяваных у сістэме   [man]
# yum search [package] Знаходзіць пакунак у сховішчы RPM   [man]
# yum clean [package] Вычышчае кэш RPM, выдаляючы загружаныя пакункі   [man]
# yum clean headers Вычышчае ўсе галаўныя файлы, з дапамогай якіх сістэма развязвае залежнасці   [man]
# yum clean all Вычышчае кэш пакункаў і галаўныя файлы   [man]
 « TOP «

Пакункі DEB (Debian, Ubuntu and like)

Command Description
# dpkg -i [package.deb] Усталёўвае / актуалізоўвае пакунак DEB   [man]
# dpkg -r [package] Выдаляе пакунак DEB з сістэмы   [man]
# dpkg -l Паказвае ўсе пакункі DEB, усталяваныя ў сістэме   [man]
# dpkg -l | grep httpd Паказвае ўсе пакункі DEB з назвай "httpd"   [man]
# dpkg -s [package] Паказвае звесткі аб пэўным пакунку, усталяваным у сістэме   [man]
# dpkg -L [package] Паказвае спіс файлаў, якія належаць пакунку, усталяванаму ў сістэме   [man]
# dpkg --contents [package.deb] Паказвае спіс файлаў, якія належаць яшчэ не ўсталяванаму ў сістэме пакунку   [man]
# dpkg -S /bin/ping Правярае, якому пакунку належыць пэўны файл   [man]
 « TOP «

Праграма актуалізацыі пакункаў APT (Debian, Ubuntu and alike)

Command Description
# apt-cache search [package] Паказвае спіс пакункаў, якія адпавядаюць крытэрыю пошуку "шуканы-пакунак"   [man]
# apt-cdrom install [package] Усталёўвае / актуалізоўвае пакунак DEB з дыску CD   [man]
# apt-get install [package] Усталёўвае / актуалізоўвае пакунак DEB   [man]
# apt-get update Актуалізоўвае спіс пакункаў   [man]
# apt-get upgrade Акуалізоўвае ўсе ўсталяваныя пакункі   [man]
# apt-get remove [package] Выдаляе пакунак DEB з сістэмы   [man]
# apt-get check Правярае правільнасць развязання залежнасцяў   [man]
# apt-get clean Ачышчае кэш загружаных пакункаў   [man]
 « TOP «

Pacman packages tool (Arch, Frugalware and alike)

Command Description
# pacman -S name Заінсталяваць пакунак "name", улічыўшы яго залежнасці   [man]
# pacman -R name Выдаліць пакунак "name" ды ўсе яго файлы   [man]
 « TOP «

Прагляд змесціва файлаў

Command Description
# cat file1 Паказвае змесціва файла, пачаўшы ад першага радка   [man]
# head -2 file1 Паказвае першыя два радкі файла   [man]
# less file1 Падобна на загад 'more', але таксама дазваляе пошук у файле ў адваротным накірунку   [man]
# more file1 Паказвае змесціва файла па частках   [man]
# tac file1 Паказвае змесціва файла, пачаўшы ад апошняга радка   [man]
# tail -2 file1 Паказвае два апошнія радкі файла   [man]
# tail -f /var/log/messages Паказвае, што дадаецца ў файл   [man]
 « TOP «

Праца з тэкстам

Command Description
# cat example.txt | awk 'NR%2==1' Прыбірае з файла example.txt ўсе цотныя радкі   [man]
# echo a b c | awk '{print $1}' Паказвае першы слупок у радку   [man]
# echo a b c | awk '{print $1,$3}' Паказвае першы і трэці слупкі у радку   [man]
# cat -n file1 Паказвае змесціва файла з нумарацыяй радкоў   [man]
# comm -1 file1 file2 Параўноўвае змесціва двух файлаў, прыбраўшы толькі унікальныя радкі з файла 'file1'   [man]
# comm -2 file1 file2 Параўноўвае змесціва двух файлаў, прыбраўшы толькі унікальныя радкі з файла 'file2'   [man]
# comm -3 file1 file2 Параўноўвае змесціва двух файлаў, прыбраўшы толькі радкі, якія ёсць у абодвух файлах   [man]
# diff file1 file2 Знайсці розніцу паміж двума файламі   [man]
# grep Aug /var/log/messages Шукае радкі, якія ўтрымліваюць паслядоўнасць літар "Aug", у файле '/var/log/messages'   [man]
# grep ^Aug /var/log/messages Шукае радкі, якія пачынаюцца як "Aug", у файле '/var/log/messages'   [man]
# grep [0-9] /var/log/messages Выбірае з файла '/var/log/messages' усе радкі, якія ўтрымліваюць лічбы   [man]
# grep Aug -R /var/log/* Шукае паслядоўнасць літар "Aug" у каталогу '/var/log' і глыбей   [man]
# paste file1 file2 Злучае змесціва двух файлаў у слупках   [man]
# paste -d '+' file1 file2 Злучае змесціва двух файлаў у слупках, падзяліўшы пасярэдзіне вывад знакам '+'   [man]
# sdiff file1 file2 Знайсці розніцу паміж двума файламі ды інтэракцыйна спалучыць іх змест   [man]
# sed 's/string1/string2/g' example.txt Замяняе "string1" на "string2" у файле example.txt   [man]
# sed '/^$/d' example.txt Выдаляе ўсе пустыя радкі з файла example.txt   [man]
# sed '/ *#/d; /^$/d' example.txt Выдаляе каментарыі ды пустыя радкі з файла example.txt   [man]
# sed -e '1d' exampe.txt Прыбірае з файла example.txt першы радок   [man]
# sed -n '/string1/p' Паказвае толькі радкі з паслядоўнасцю літар "string1"   [man]
# sed -e 's/ *$//' example.txt Выдаляе прабельныя знакі ў канцы кожнага радка   [man]
# sed -e 's/string1//g' example.txt Выдаляе з тэксту толькі паслядоўнасці літар "string1", а іншага не чапае   [man]
# sed -n '1,5p' example.txt Паказвае тэкст ад першага да пятага радка   [man]
# sed -n '5p;5q' example.txt Паказвае пяты радок   [man]
# sed -e 's/00*/0/g' example.txt Замяняе паслядоўнасці нулёў адным нулём   [man]
# sort file1 file2 Парадкуе змесціва двух файлаў   [man]
# sort file1 file2 | uniq Парадкуе змесціва двух файлаў, не паўтараючы паўторныя радкі   [man]
# sort file1 file2 | uniq -u Парадкуе змесціва двух файлаў, паказваючы толькі унікальныя радкі   [man]
# sort file1 file2 | uniq -d Парадкуе змесціва двух файлаў, паказваючы толькі паўторныя радкі   [man]
# echo 'word' | tr '[:lower:]' '[:upper:]' Пераўтварае літары ніжняга рэгістра ў літары верхняга рэгістра   [man]
 « TOP «

Змяненне набору знакаў і фармату файла

Command Description
# dos2unix filedos.txt fileunix.txt Змяняе фармат файла з MSDOS на UNIX   [man]
# recode ..HTML < page.txt > page.html Стварае файл HTML з тэкставага файла   [man]
# recode -l | more Паказвае ўсе магчымыя спосабы пераўтварэння фармату файлаў   [man]
# unix2dos fileunix.txt filedos.txt Змяняе фармат файла з UNIX на MSDOS   [man]
 « TOP «

Аналіз файлавай сістэмы

Command Description
# badblocks -v /dev/hda1 Шукае пашкоджаныя блокі на дыску hda1   [man]
# dosfsck /dev/hda1 Выпраўляе / правярае файлавую сістэму DOS на дыску hda1   [man]
# e2fsck /dev/hda1 Выпраўляе / правярае файлавую сістэму ext2 на дыску hda1   [man]
# e2fsck -j /dev/hda1 Выпраўляе / правярае файлавую сістэму ext3 на дыску hda1   [man]
# fsck /dev/hda1 Выпраўляе / правярае файлавую сістэму Linux на дыску hda1   [man]
# fsck.ext2 /dev/hda1 Выпраўляе / правярае файлавую сістэму ext2 на дыску hda1   [man]
# fsck.ext3 /dev/hda1 Выпраўляе / правярае файлавую сістэму ext3 на дыску hda1   [man]
# fsck.vfat /dev/hda1 Выпраўляе / правярае файлавую сістэму FAT на дыску hda1   [man]
# fsck.msdos /dev/hda1 Выпраўляе / правярае файлавую сістэму DOS на дыску hda1   [man]
 « TOP «

Фарматаванне файлавай сістэмы

Command Description
# fdformat -n /dev/fd0 Фарматуе дыскету   [man]
# mke2fs /dev/hda1 Стварае на партыцыі hda1 файлавую сістэму ext2   [man]
# mke2fs -j /dev/hda1 Стварае на партыцыі hda1 файлавую сістэму ext3 альбо журнал   [man]
# mkfs /dev/hda1 Стварае на партыцыі hda1 файлавую сістэму Linux   [man]
# mkfs -t vfat 32 -F /dev/hda1 Стварае файлавую сістэму FAT32   [man]
# mkswap /dev/hda3 Стварае партыцыю падмены (swap)   [man]
 « TOP «

Партыцыя падмены (swap)

Command Description
# mkswap /dev/hda3 Стварае партыцыю падмены   [man]
# swapon /dev/hda3 Актывізуе партыцыю падмены   [man]
# swapon /dev/hda2 /dev/hdb3 Актывізуе дзве партыцыі падмены   [man]
 « TOP «

Запасныя копіі

Command Description
# find /var/log -name '*.log' | tar cv --files-from=- | bzip2 > log.tar.bz2 Знаходзіць усе файлы з пашырэннем '.log' і стварае архіў BZIP2   [man]
# find /home/user1 -name '*.txt' | xargs cp -av --target-directory=/home/backup/ --parents Знаходзіць і капіруе ўсе файлы з пашырэннем '.txt' з аднаго каталога ў іншы   [man]
# dd bs=1M if=/dev/hda | gzip | ssh user@ip_addr 'dd of=hda.gz' Стварае запасную копію лакальнага цвёрдага дыска на іншым камп'ютэры праз SSH   [man]
# dd if=/dev/sda of=/tmp/file1 Стварае запасную копію цвёрдага дыска ў файле   [man]
# dd if=/dev/hda of=/dev/fd0 bs=512 count=1 Стварае копію галоўнага загрузчыка (MBR) на дыскеце   [man]
# dd if=/dev/fd0 of=/dev/hda bs=512 count=1 Аднаўляе галоўны загрузчык (MBR) з запасной копіі, запісанай на дыскеце   [man]
# dump -0aj -f /tmp/home0.bak /home Стварае поўную запасную копію каталога '/home'   [man]
# dump -1aj -f /tmp/home0.bak /home Стварае інкрэментавую запасную копію каталога '/home'   [man]
# restore -if /tmp/home0.bak Інтэрактыўна аднаўляе запасную копію   [man]
# rsync -rogpav --delete /home /tmp Сінхранізуе каталогі   [man]
# rsync -rogpav -e ssh --delete /home ip_address:/tmp Выконвае сінхранізацыю RSYNC праз тунэль SSH   [man]
# rsync -az -e ssh --delete ip_addr:/home/public /home/local Сінхранізуе лакальны каталог з каталогам на іншым камп'ютэры праз SSH з выкарыстаннем кампрэсіі   [man]
# rsync -az -e ssh --delete /home/local ip_addr:/home/public Сінхранізуе каталог на іншым камп'ютэры з лакальным каталогам праз SSH з выкарыстаннем кампрэсіі   [man]
# tar -Puf backup.tar /home/user Стварае інкрэментавую запасную копію каталога '/home/user'   [man]
# ( cd /tmp/local/ && tar c . ) | ssh -C user@ip_addr 'cd /home/share/ && tar x -p' Капіруе змесціва каталога на іншым камп'ютэры праз SSH   [man]
# ( tar c /home ) | ssh -C user@ip_addr 'cd /home/backup-home && tar x -p' Капіруе лакальны каталог у каталог на іншым камп'ютэры праз SSH   [man]
# tar cf - . | (cd /tmp/backup ; tar xf - ) Лакальна капіруе з аднаго каталога ў іншы, захоўваючы правы і спасылкі   [man]
 « TOP «

CDROM

Command Description
# cd-paranoia -B Здзірае аўдыёсцежкі з дыску CD і запісвае файлы WAV   [man]
# cd-paranoia -- Здзірае першыя тры аўдыёсцежкі з дыску CD і запісвае файлы WAV   [man]
# cdrecord -v gracetime=2 dev=/dev/cdrom -eject blank=fast -force Ачышчае перазапісвальны дыск   [man]
# cdrecord -v dev=/dev/cdrom cd.iso Запісвае на носьбіце выяву ISO   [man]
# gzip -dc cd_iso.gz | cdrecord dev=/dev/cdrom - Запісвае на носьбіце скампрэсаваную выяву ISO   [man]
# cdrecord --scanbus Скануе сістэмную шыну SCSI, каб знайсці прылады, якія могуць запісваць дыскі   [man]
# dd if=/dev/hdc | md5sum Падлічвае тэставую суму MD5 для прылады, напрыклад, для дыску CD   [man]
# mkisofs /dev/cdrom > cd.iso Стварае з дыска ў прыладзе CDROM выяву ISO на лакальным дыску   [man]
# mkisofs /dev/cdrom | gzip > cd_iso.gz Стварае з дыска ў прыладзе CDROM скампрэсаваную выяву ISO на лакальным дыску   [man]
# mkisofs -J -allow-leading-dots -R -V Стварае выяву ISO з каталога   [man]
# mount -o loop cd.iso /mnt/iso Змантоўвае выяву ISO   [man]
 « TOP «

Лакальная сетка і WiFi

Command Description
# dhclient eth0 Уключае інтэрфейс 'eth0' у рэжыме DHCP   [man]
# ethtool eth0 Паказвае статыстычныя звесткі аб сеткавым інтэрфейсе 'eth0'   [man]
# host www.example.com Шукае назву хоста, каб пераўтварыць у адрас IP і наадварот (1)   [man]
# hostname Паказвае назву хоста сістэмы   [man]
# ifconfig eth0 Паказвае звесткі аб сеткавай прыладзе Ethernet   [man]
# ifconfig eth0 192.168.1.1 netmask 255.255.255.0 Канфігуруе адрас IP   [man]
# ifconfig eth0 promisc Пераключае інтэрфейс 'eth0' у непераборлівы рэжым, каб захопліваць сеткавыя пакункі (для т.зв. сніфінгу)   [man]
# ifdown eth0 Адключае інтэрфейс 'eth0'   [man]
# ifup eth0 Актывізуе інтэрфейс 'eth0'   [man]
# ip link show Паказвае, ці ёсць сігнал на кожным інтэрфейсе   [man]
# iwconfig eth1 Паказвае канфігурацыю бяздротавага сеткавага інтэрфейса   [man]
# iwlist scan Паказвае бяздротавыя сеткі   [man]
# mii-tool eth0 Паказвае, ці ёсць сігнал на інтэрфейсе 'eth0'   [man]
# netstat -tup Паказвае ўсе актыўныя сеткавыя спалучэнні і іх PID-ы   [man]
# netstat -tupl Паказвае ўсе сеткавыя сервісы, якія праслухоўваюць парты ў сістэме, і іх PID-ы   [man]
# netstat -rn Паказаць табліцу маршрутаў, як "route -n"   [man]
# nslookup www.example.com Шукае назву хоста, каб пераўтварыць у адрас IP і наадварот (2)   [man]
# route -n Паказвае табліцу маршрутызацыі   [man]
# route add -net 0/0 gw IP_Gateway Канфігуруе змоўчаную сеткавую браму (gateway)   [man]
# route add -net 192.168.0.0 netmask 255.255.0.0 gw 192.168.1.1 Канфігуруе статычны маршрут, каб дасягнуць сеткі '192.168.0.0/16'   [man]
# route del 0/0 gw IP_gateway Прыбірае статычны маршрут   [man]
# echo "1" > /proc/sys/net/ipv4/ip_forward Уключае маршрутызацыю IP   [man]
# tcpdump tcp port 80 Паказвае ўвесь трафік HTTP   [man]
# whois www.example.com ??? EDIT to TRANSLATE ME - PLEASE…   [man]
 « TOP «

Сетка Microsoft Windows (samba)

Command Description
# mount -t smbfs -o username=user,password=pass //WinClient/share /mnt/share Змантоўвае супольны рэсурс у сетцы Windows   [man]
# nbtscan ip_addr Развязанне назвы NetBIOS   [man]
# nmblookup -A ip_addr Развязанне назвы NetBIOS   [man]
# smbclient -L ip_addr/hostname Паказвае супольныя рэсурсы іншага камп'ютэра ў сетцы Windows   [man]
# smbget -Rr smb://ip_addr/share Загружае файлы з іншага камп'ютэра ў сетцы Windows праз SMB   [man]
 « TOP «

IPTABLES (firewall)

Command Description
# iptables -t filter -L Паказвае ўсе ланцугі ў табліцы фільтрацыі   [man]
# iptables -t nat -L Паказвае ўсе ланцугі ў табліцы NAT   [man]
# iptables -t filter -F Ачышчае табліцу фільтрацыі   [man]
# iptables -t nat -F Ачышчае табліцу NAT   [man]
# iptables -t filter -X Выдаляе ўсе створаныя карыстальнікам ланцугі   [man]
# iptables -t filter -A INPUT -p tcp --dport telnet -j ACCEPT Дазваляе ўваходныя спалучэнні Telnet   [man]
# iptables -t filter -A OUTPUT -p tcp --dport http -j DROP Забараняе выходныя спалучэнні HTTP   [man]
# iptables -t filter -A FORWARD -p tcp --dport pop3 -j ACCEPT Дазваляе спалучэнні POP3 для ланцуга перанакіравання   [man]
# iptables -t filter -A INPUT -j LOG --log-prefix Піша часопіс для ўваходнага ланцуга   [man]
# iptables -t nat -A POSTROUTING -o eth0 -j MASQUERADE Канфігуруе трансляцыю партоў і адрасоў PAT (Port Address Traslation), замаскіраваўшы выходныя сеткавыя пакункі   [man]
# iptables -t nat -A PREROUTING -d 192.168.0.1 -p tcp -m tcp --dport 22 -j DNAT --to-destination 10.0.0.2:22 Перанакіроўвае сеткавыя пакункі, адрасаваныя хосту, іншаму хосту   [man]
 « TOP «

Назіранне ды адладоўванне

Command Description
# free -m Паказвае стан аперацыйнай памяці ў мегабайтах   [man]
# kill -9 process_id Прымусова заканчвае работу працэса   [man]
# kill -1 process_id Прымушае працэс перачытаць свае канфігурацыйныя файлы   [man]
# last reboot Паказвае гісторыю перазагрузак   [man]
# lsmod Паказвае спіс загружаных модуляў ядра   [man]
# lsof -p process_id Паказвае спіс файлаў, адчыненых працэсамі   [man]
# lsof /home/user1 Паказвае спіс адчыненых файлаў у пэўным дрэве файлавай сістэмы   [man]
# ps -eafw Паказвае задачы Linux   [man]
# ps -e -o pid,args --forest Паказвае іерархію задач Linux   [man]
# pstree Паказвае дрэва працэсаў сістэмы   [man]
# smartctl -A /dev/hda Назірае за правільнасцю работы цвёрдага дыска праз сістэму SMART   [man]
# smartctl -i /dev/hda Правярае, ці ўключана сістэма SMART для цвёрдага дыска   [man]
# strace -c ls >/dev/null Паказвае сістэмныя выклікі, выкананыя і атрыманыя працэсам   [man]
# strace -f -e open ls >/dev/null Паказвае бібліятэчныя выклікі   [man]
# tail /var/log/dmesg Паказвае падзеі, звязаныя з загрузкай ядра   [man]
# tail /var/log/messages Паказвае падзеі ў сістэме   [man]
# top Паказвае задачы Linux, якія найбольш выкарыстоўваюць працэсар   [man]
# watch -n1 'cat /proc/interrupts' Паказвае перарыванні ў рэальным часе   [man]
 « TOP «

ншыя карысныя загады

Command Description
# alias hh='history' Вызначае другую назву для загаду - hh = history   [man]
# apropos ...keyword Паказвае спіс загадаў, якія датычаць акрэсленага ключавога слова. Зручна, калі ты ведаеш, што праграма павінна рабіць, але не ведаеш яе канкрэтнай назвы   [man]
# chsh Змяняе загадную абалонку   [man]
# chsh --list-shells Паказвае, хто ў гэты час увайшоў у сістэму, і паказвае: час апошняй загрузкі сістэмы, памерлыя працэсы, працэсы ўваходу ў сістэму, актыўныя працэсы, створаныя працэсам init, узровень работы сістэмы, час апошняй змены ў сістэмным гадзінніку   [man]
# gpg -c file1 Шыфруе файл з дапамогай праграмы GNU Privacy Guard (рэалізацыі PGP)   [man]
# gpg file1.gpg Расшыфроўвае файл з дапамогай праграмы GNU Privacy Guard (рэалізацыі PGP)   [man]
# ldd /usr/bin/ssh Паказвае супольныя бібліятэкі, якіх вымагае праграма ssh   [man]
# man ping Паказвае даведку са звесткамі аб праграме ping - пазнач опцыю '-k', каб знайсці датычныя загады   [man]
# mkbootdisk --device /dev/fd0 `uname -r` Стварае загружальную дыскету   [man]
# wget -r www.example.com Цалкам загружае сайт з Сеціва   [man]
# wget -c www.example.com/file.iso Загружае файл, з магчымасцю часовага перапынення загрузкі   [man]
# echo 'wget -c www.example.com/files.iso' | at 09:00 Плануе загрузку файла з Сеціва на пэўны час у прышласці   [man]
# whatis ...keyword Паказвае апісанне праграмы   [man]
# who -a ??? EDIT to TRANSLATE ME - PLEASE…   [man]
 « TOP «

Translated by: Ihar Hrachyshka  | 
become translator!
Social Bookmarking
Bookmark to: Folkd Bookmark to: Yigg Bookmark to: Digg Bookmark to: Del.icio.us Bookmark to: Facebook Bookmark to: Reddit Bookmark to: StumbleUpon Bookmark to: Slashdot Bookmark to: Furl Bookmark to: Blinklist Bookmark to: Technorati Bookmark to: Newsvine Bookmark to: Blinkbits Information
 
 
Except where otherwise specified, the contents of LinuxCmd.org are licensed under License Creative Commons 2.5 Attribution
Free Distribution if provided Authors and, Not Commercial purposes and, Not Derivated Works 2.5
LinuxGuide.it | Terms of Use and License | Privacy Policies  Read Creative Commons license to learn how to share LinuxCmd.org contents using this license Our sponsors | Become sponsor
Logos and trademarks used for the link are owned the legitimate owners