 Download offline copy |
|
|
|
|
| |
|
|
| |
| |
| |
| |
| Follow us on... |
|
|
 |
|
 |
|
| |
| News Letter |
|
|
 |
Sign-up me to receive the news about this document |
|
|
|
|
|
| |
Version
Linux Command Line
version 1.4
Last modified date: 2009-07-03
Created Date: 2008-01-06
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Linux Command Line in Па-беларуску
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Сістэмная інфармацыя
|
| Command |
Description |
|
# arch |
Паказвае архітэктуру камп'ютэра (1) [man] |
|
# cal 2007 |
Паказвае каляндар на 2007 год [man] |
|
# cat /proc/cpuinfo |
Паказвае звесткі аб працэсары [man] |
|
# cat /proc/interrupts |
Паказвае перарыванні (interrupt) [man] |
|
# cat /proc/meminfo |
Паказвае, як выкарыстоўваецца памяць [man] |
|
# cat /proc/swaps |
Паказвае файлы падмены (swap) [man] |
|
# cat /proc/version |
Паказвае версію ядра [man] |
|
# cat /proc/net/dev |
Паказвае сеткавыя адаптэры і статыстыку выкарыстання сеткі [man] |
|
# cat /proc/mounts |
Паказвае змантаваныя файлавыя сістэмы [man] |
|
# clock -w |
Фіксуе змены часу ў BIOS [man] |
|
# date |
Паказвае сістэмны час [man] |
|
# date 041217002007.00 |
Выстаўляе дату і час - МесяцДзеньГадзінаХвілінаГод.Секунда [man] |
|
# dmidecode -q |
Паказвае спіс сістэмных кампанентаў - (SMBIOS / DMI) [man] |
|
# hdparm -i /dev/hda |
Паказвае характарыстыкі цвёрдага дыска [man] |
|
# hdparm -tT /dev/sda |
Выконвае тэставае прачытанне з цвёрдага дыска [man] |
|
# lspci -tv |
Паказвае прылады PCI [man] |
|
# lsusb -tv |
Паказвае прылады USB [man] |
|
# uname -m |
Паказвае архітэктуру камп'ютэра (2) [man] |
|
# uname -r |
Паказвае версію ядра [man] |
|
| « TOP « |
|
Выключэнне
|
| Command |
Description |
|
# init 0 |
Выключае сістэму (2) [man] |
|
# logout |
Пакідае сесію [man] |
|
# reboot |
Перазагружае камп'ютэр (2) [man] |
|
# shutdown -h now |
Выключае сістэму (1) [man] |
|
# shutdown -h 16:30 & |
Запланаванае выключэнне сістэмы [man] |
|
# shutdown -c |
Анулюе запланаванае выключэнне сістэмы [man] |
|
# shutdown -r now |
Перазагружае камп'ютэр (1) [man] |
|
# telinit 0 |
Выключае сістэму (3) [man] |
|
| « TOP « |
|
Файлы ды каталогі
|
| Command |
Description |
|
# cd /home |
Пераходзіць у каталог '/home' [man] |
|
# cd .. |
Пераходзіць вышэй на адзін узровень [man] |
|
# cd ../.. |
Пераходзіць вышэй на два ўзроўні [man] |
|
# cd |
Пераходзіць у хатні каталог [man] |
|
# cd ~user1 |
Пераходзіць у хатні каталог карыстальніка user1 [man] |
|
# cd - |
Пераходзіць у папярэдні каталог [man] |
|
# cp file1 file2 |
Капіруе файл [man] |
|
# cp dir/* . |
Капіруе ўсе файлы з акрэсленага каталога ў рабочы каталог [man] |
|
# cp -a /tmp/dir1 . |
Капіруе акрэслены каталог у рабочы каталог [man] |
|
# cp -a dir1 dir2 |
Капіруе каталог [man] |
|
# cp file file1 |
Паказвае тып MIME файла [man] |
|
# iconv -l |
Паказвае спіс знаных кадаванняў [man] |
|
# iconv -f fromEncoding -t toEncoding inputFile > outputFile |
Стварае новы файл з уводнага, пераўтварыўшы яго з кадавання1 у кадаванне2. [man] |
|
# find . -maxdepth 1 -name *.jpg -print -exec convert |
Скопава змяняе памеры файлаў у рабочым каталогу і змяшчае іх у каталогу для мініяцюр (вымагае праграмы convert з пакунка Imagemagick) [man] |
|
# ln -s file1 lnk1 |
Стварае сімвальную спасылку для файла ці каталога [man] |
|
# ln file1 lnk1 |
Стварае моцную спасылку для файла ці каталога [man] |
|
# ls |
Паказвае спіс файлаў у каталогу [man] |
|
# ls -F |
Паказвае спіс файлаў у каталогу [man] |
|
# ls -l |
Паказвае спіс файлаў у каталогу з падрабязнымі звесткамі [man] |
|
# ls -a |
Паказвае схаваныя файлы [man] |
|
# ls *[0-9]* |
Паказвае спіс файлаў і каталогаў, якія змяшчаюць у сваёй назве лічбу [man] |
|
# lstree |
Паказвае дрэва файлаў і каталогаў, пачаўшы ад каранёвага каталога (2) [man] |
|
# mkdir dir1 |
Стварае каталог з назвай 'dir1' [man] |
|
# mkdir dir1 dir2 |
Стварае некалькі каталогаў [man] |
|
# mkdir -p /tmp/dir1/dir2 |
Стварае дрэва каталогаў [man] |
|
# mv dir1 new_dir |
Змяняе назву / пераносіць файл ці каталог [man] |
|
# pwd |
Паказвае сцежку да рабочага каталога [man] |
|
# rm -f file1 |
Выдаляе файл з назвай 'file1' [man] |
|
# rm -rf dir1 |
Выдаляе каталог з назвай 'dir1' і ўсё яго змесціва [man] |
|
# rm -rf dir1 dir2 |
Выдаляе два каталогі і ўсё іх змесціва [man] |
|
# rmdir dir1 |
Выдаляе пусты каталог з назвай 'dir1' [man] |
|
# touch -t 0712250000 file1 |
Змяняе адбітак часу файла ці каталога - (ГГММДДггхх) [man] |
|
# tree |
Паказвае дрэва файлаў і каталогаў, пачаўшы ад каранёвага каталога (1) [man] |
|
| « TOP « |
|
Пошук файлаў
|
| Command |
Description |
|
# find / -name file1 |
Шукае файл ці каталог у каранёвай файлавай сістэме, пачаўшы ад '/' [man] |
|
# find / -user user1 |
Шукае файлы ды каталогі, якімі валодае 'user1' [man] |
|
# find /home/user1 -name \*.bin |
Шукае файлы з пашырэннем '.bin' у каталогу '/home/user1' [man] |
|
# find /usr/bin -type f -atime +100 |
Шукае праграмы, якія не выкарыстоўвалі цягам 100 дзён [man] |
|
# find /usr/bin -type f -mtime -10 |
Шукае файлы, створаныя ці змененыя цягам 10 дзён [man] |
|
# find / -name *.rpm -exec chmod 755 '{}' \; |
Шукае файлы з пашырэннем '.rpm' і змяняе правы [man] |
|
# find / -xdev -name \*.rpm |
Шукае файлы з пашырэннем '.rpm' усюды, акрамя зменных партыцый, такіх як прылады CD-ROM, флэш-дыскі і г.д. [man] |
|
# locate \*.ps |
Шукае файлы з пашырэннем '.ps' у кэшы - папярэдне трэба выканаць загад 'updatedb' для стварэння кэшу [man] |
|
# whereis halt |
Паказвае, дзе змешчаная праграма, яе крынічны код ці даведка [man] |
|
# which halt |
Паказвае поўную сцежку да праграмы [man] |
|
| « TOP « |
|
Мантаванне файлавай сістэмы
|
| Command |
Description |
|
# fuser -km /mnt/hda2 |
Прымусова размантуй прыладу, калі яна занятая [man] |
|
# mount /dev/hda2 /mnt/hda2 |
Змантоўвае дыск hda2 - правер, ці ёсць каталог '/mnt/hda2' [man] |
|
# mount /dev/fd0 /mnt/floppy |
Змантоўвае дыскету [man] |
|
# mount /dev/cdrom /mnt/cdrom |
Змантоўвае CD-ROM / DVD-ROM [man] |
|
# mount /dev/hdc /mnt/cdrecorder |
Змантоўвае CD-RW / DVD-ROM [man] |
|
# mount /dev/hdb /mnt/cdrecorder |
Змантоўвае CD-RW / DVD-ROM [man] |
|
# mount -o loop file.iso /mnt/cdrom |
Змантоўвае файл ці выяву ISO [man] |
|
# mount -t vfat /dev/hda5 /mnt/hda5 |
Змантоўвае файлавую сістэму FAT32 (для Windows) [man] |
|
# mount /dev/sda1 /mnt/usbdisk |
Змантоўвае флэш-дыск ці прыладу на USB [man] |
|
# mount -t smbfs -o username=user,password=pass //WinClient/share /mnt/share |
Змантоўвае сеткавы супольны рэсурс Windows [man] |
|
# umount /dev/hda2 |
Размантоўвае дыск hda2 - спачатку пакінь пункт мантавання '/mnt/hda2' [man] |
|
# umount -n /mnt/hda2 |
Размантуй, не запісваючы ў файле /etc/mtab - карысна, калі файл недаступны для запісу альбо калі на цвёрдым дыску няма вольнай прасторы [man] |
|
| « TOP « |
|
Дыскавая прастора
|
| Command |
Description |
|
# df -h |
Паказвае спіс змантаваных партыцый [man] |
|
# dpkg-query -W -f='${Installed-Size;10}t${Package}n' | sort -k1,1n |
Паказвае, колькі месца займаюць усталяваныя пакункі deb, упарадкавана па памерах (працуе ў Ubuntu, Debian і пад.) [man] |
|
# du -sh dir1 |
Падлічвае, колькі месца займае каталог 'dir1' [man] |
|
# du -sk * | sort -rn |
Паказвае спіс файлаў і каталогаў з іх памерамі, упарадкаваны па памерах [man] |
|
# ls -lSr |more |
Паказвае спіс файлаў і каталогаў з іх памерамі, упарадкаваны па памерах [man] |
|
# rpm -q -a --qf '%10{SIZE}t%{NAME}n' | sort -k1,1n |
Паказвае, колькі месца займаюць усталяваныя пакункі rpm, упарадкавана па памерах (працуе ў Fedora, RedHat і пад.) [man] |
|
| « TOP « |
|
Карыстальнікі ды групы
|
| Command |
Description |
|
# chage -E 2005-12-31 user1 |
Вызначае апошні тэрмін дзеяння пароля карыстальніка [man] |
|
# groupadd [group] |
Стварае новую групу [man] |
|
# groupdel [group] |
Выдаляе групу [man] |
|
# groupmod -n moon sun |
Змяняе назву групы [man] |
|
# grpck |
Правярае правільнасць сінтаксісу і фармату файла '/etc/group' і наяўнасць груп [man] |
|
# newgrp - [group] |
Увайдзі ў іншую групу, каб змяніць змоўчаную групу для новаствораных файлаў [man] |
|
# passwd |
Змяняе пароль [man] |
|
# passwd user1 |
Змяняе пароль пэўнага карыстальніка (толькі для root) [man] |
|
# pwck |
Правярае правільнасць сінтаксісу і фармату файла '/etc/passwd' і наяўнасць карыстальнікаў [man] |
|
# useradd -c "User Linux" -g admin -d /home/user1 -s /bin/bash user1 |
Стварае новага карыстальніка, які ўваходзіць у групу "admin" [man] |
|
# useradd user1 |
Стварае новага карыстальніка [man] |
|
# userdel -r user1 |
Выдаляе карыстальніка (опцыя '-r' знішчае хатні каталог) [man] |
|
# usermod -c "User FTP" -g system -d /ftp/user1 -s /bin/nologin user1 |
Змяняе атрыбуты карыстальніка [man] |
|
| « TOP « |
|
Правы доступу файлаў
|
| Command |
Description |
|
# chgrp group1 file1 |
Змяняе групу для файлаў [man] |
|
# chmod ugo+rwx directory1 |
Дадае правы на чытанне (r), запіс (w) і выкананне (x) для ўладальніка (u), яго групы (g), і іншых (o) [man] |
|
# chmod go-rwx directory1 |
Прыбірае правы на чытанне (r), запіс (w) і выкананне (x) для ўладальніка (u), яго групы (g), і іншых (o) [man] |
|
# chmod u+s /bin/file1 |
Выстаўляе біт SUID для праграмы - карыстальнік, які будзе выконваць гэту праграму, атрымае правы ўладальніка [man] |
|
# chmod u-s /bin/file1 |
Выключае біт SUID для праграмы [man] |
|
# chmod g+s /home/public |
Выстаўляе біт SGID для каталога - як біт SUID, але для каталогаў [man] |
|
# chmod g-s /home/public |
Выключае біт SGID для каталога [man] |
|
# chmod o+t /home/public |
Выстаўляе біт STICKY для каталога - дазваляе выдаляць файлы толькі іх уладальнікам [man] |
|
# chmod o-t /home/public |
Выключае біт STICKY для каталога [man] |
|
# chown user1 file1 |
Змяняе ўладальніка файла [man] |
|
# chown -R user1 directory1 |
Змяняе ўладальніка каталога і ўсяго яго змесціва [man] |
|
# chown user1:group1 file1 |
Змяняе ўладальніка і групу для файла [man] |
|
# find / -perm -u+s |
Паказвае ўсе сістэмныя файлы з уключаным SUID [man] |
|
# ls -lh |
Паказвае правы доступу [man] |
|
# ls /tmp | pr -T5 -W$COLUMNS |
Падзяляе тэрмінал на 5 слупкоў [man] |
|
| « TOP « |
|
Спецыяльныя атрыбуты файлаў
|
| Command |
Description |
|
# chattr +a file1 |
Дазваляе адчыняць файл для запісу толькі ў рэжыме дапаўнення [man] |
|
# chattr +c file1 |
Дазваляе аўтаматычную кампрэсію / дэкампрэсію файла ядром [man] |
|
# chattr +d file1 |
Вымушае праграмы не звяртаць увагі на dump-ы файлаў падчас стварэння запасных копій [man] |
|
# chattr +i file1 |
Робіць файл нязменным, г.зн. яго нельга выдаліць, змяніць змесціва ці назву, а таксама стварыць спасылку [man] |
|
# chattr +s file1 |
Дазваляе бяспечнае выдаленне файла [man] |
|
# chattr +S file1 |
Робіць запіс зменаў файла сінхранізаваным, як з уключанай опцыяй sync [man] |
|
# chattr +u file1 |
Дазваляе ўзнавіць змесціва файла, нават калі яно было скасавана [man] |
|
# lsattr |
Паказвае спецыяльныя атрыбуты [man] |
|
| « TOP « |
|
Архівы ды скампрэсаваныя файлы
|
| Command |
Description |
|
# bunzip2 file1.bz2 |
Раскампрэсоўвае файл з назвай 'file1.bz2' [man] |
|
# bzip2 file1 |
Скампрэсоўвае файл з назвай 'file1' [man] |
|
# gunzip file1.gz |
Раскампрэсоўвае файл з назвай 'file1.gz' [man] |
|
# gzip file1 |
Скампрэсоўвае файл з назвай 'file1' [man] |
|
# gzip -9 file1 |
Скампрэсоўвае як мага мацней [man] |
|
# rar a file1.rar test_file |
Стварае архіў RAR з назвай 'file1.rar' [man] |
|
# rar a file1.rar file1 file2 dir1 |
Скампрэсоўвае 'file1', 'file2' і 'dir1' разам [man] |
|
# rar x file1.rar |
Раскампрэсоўвае архіў RAR [man] |
|
# tar -cvf archive.tar file1 |
Стварае нескампрэсаваны архіў TAR [man] |
|
# tar -cvf archive.tar file1 file2 dir1 |
Стварае архіў з файлаў 'file1', 'file2' і 'dir1' [man] |
|
# tar -tf archive.tar |
Паказвае змесціва архіва [man] |
|
# tar -xvf archive.tar |
Вымае файлы з архіва TAR [man] |
|
# tar -xvf archive.tar -C /tmp |
Вымае файлы з архіва TAR у каталог /tmp [man] |
|
# tar -cvfj archive.tar.bz2 dir1 |
Стварае архіў TAR, скампрэсаваны праграмай bzip2 [man] |
|
# tar -xvfj archive.tar.bz2 |
Раскампрэсоўвае архіў TAR, скампрэсаваны праграмай bzip2 [man] |
|
# tar -cvfz archive.tar.gz dir1 |
Стварае архіў TAR, скампрэсаваны праграмай gzip [man] |
|
# tar -xvfz archive.tar.gz |
Раскампрэсоўвае архіў TAR, скампрэсаваны праграмай gzip [man] |
|
# unrar x file1.rar |
Раскампрэсоўвае архіў RAR [man] |
|
# unzip file1.zip |
Раскампрэсуй архіў ZIP [man] |
|
# zip file1.zip file1 |
Стварае архіў, скампрэсаваны праграмай zip [man] |
|
# zip -r file1.zip file1 file2 dir1 |
Скампрэсуй у архіве ZIP некалькі файлаў і каталогаў [man] |
|
| « TOP « |
|
Пакункі RPM ( Fedora, Red Hat and like)
|
| Command |
Description |
|
# rpm -ivh [package.rpm] |
Усталёўвае пакунак RPM [man] |
|
# rpm -ivh --nodeeps [package.rpm] |
Усталёўвае пакунак RPM, ігнаруючы патрабаванні залежнасцяў [man] |
|
# rpm -U [package.rpm] |
Актуалізоўвае пакунак RPM, не змяняючы канфігурацыйных файлаў [man] |
|
# rpm -F [package.rpm] |
Актуалізоўвае пакунак RPM, толькі калі ён ужо ўсталяваны [man] |
|
# rpm -e [package] |
Выдаляе пакунак RPM [man] |
|
# rpm -qa |
Паказвае спіс усіх пакункаў RPM, усталяваных у сістэме [man] |
|
# rpm -qa | grep httpd |
Паказвае ўсе пакункі RPM з назвай "httpd" [man] |
|
# rpm -qi [package] |
Паказвае звесткі аб пэўным усталяваным пакунку [man] |
|
# rpm -qg "System Environment/Daemons" |
Паказвае спіс пакункаў RPM з групы праграм [man] |
|
# rpm -ql [package] |
Паказвае спіс файлаў, усталяваных з пакункам RPM [man] |
|
# rpm -qc [package] |
Паказвае спіс канфігурацыйных файлаў, усталяваных з пакункам RPM [man] |
|
# rpm -q [package] --whatrequires |
Паказвае спіс залежнасцяў, якіх вымагае пакунак RPM [man] |
|
# rpm -q [package] --whatprovides |
Паказвае здольнасці пакунка RPM [man] |
|
# rpm -q [package] --scripts |
Паказвае скрыпты, якія выконваюцца падчас усталёўвання / выдалення [man] |
|
# rpm -q [package] --changelog |
Паказвае гісторыю зменаў пакунка RPM [man] |
|
# rpm -qf /etc/httpd/conf/httpd.conf |
Правярае, якому пакунку RPM належыць пэўны файл [man] |
|
# rpm -qp [package.rpm] -l |
Паказвае спіс файлаў, якія ўваходзяць у яшчэ не ўсталяваны пакунак [man] |
|
# rpm --import /media/cdrom/RPM-GPG-KEY |
Імпартуе лічбавы подпіс публічным ключом PGP [man] |
|
# rpm --checksig [package.rpm] |
Правярае, ці не пашкоджаны пакунак RPM [man] |
|
# rpm -qa gpg-pubkey |
Правярае, ці не пашкоджаныя пакункі RPM, усталяваныя ў сістэме [man] |
|
# rpm -V [package] |
Правярае памеры файлаў, правы доступу, тыпы, уладальнікаў, групы, тэставыя сумы MD5 і час апошняй мадыфікацыі [man] |
|
# rpm -Va |
Правярае ўсе ўсталяваныя ў сістэме пакункі RPM - уважліва карыстайся гэтым загадам [man] |
|
# rpm -Vp [package.rpm] |
Правярае пакунак RPM, які яшчэ не ўсталяваны ў сістэме [man] |
|
# rpm -ivh /usr/src/redhat/RPMS/`arch`/[package.rpm] |
Усталёўвае пакунак, збудаваны з крынічнага пакунка RPM [man] |
|
# rpm2cpio [package.rpm] | cpio --extract --make-directories *bin* |
Вымае выконвальны файл праграмы з пакунка RPM [man] |
|
# rpmbuild --rebuild [package.src.rpm] |
Будуе пакунак RPM з крынічнага пакунка [man] |
|
| « TOP « |
|
Праграма актуалізацыі пакункаў YUM
|
| Command |
Description |
|
# yum -y install [package] |
Загружае і ўсталёўвае пакунак RPM [man] |
|
# yum localinstall [package.rpm] |
Усталёўвае RPM, спрабуючы развязаць усе залежнасці з дапамогай пакункаў з тваіх сховішчаў. [man] |
|
# yum -y update |
Актуалізоўвае ўсе пакункі RPM, усталяваныя ў сістэме [man] |
|
# yum update [package] |
Актуалізоўвае пакунак RPM [man] |
|
# yum remove [package] |
Выдаляе пакунак RPM [man] |
|
# yum list |
Паказвае спіс усіх пакункаў, усталяваных у сістэме [man] |
|
# yum search [package] |
Знаходзіць пакунак у сховішчы RPM [man] |
|
# yum clean [package] |
Вычышчае кэш RPM, выдаляючы загружаныя пакункі [man] |
|
# yum clean headers |
Вычышчае ўсе галаўныя файлы, з дапамогай якіх сістэма развязвае залежнасці [man] |
|
# yum clean all |
Вычышчае кэш пакункаў і галаўныя файлы [man] |
|
| « TOP « |
|
Пакункі DEB (Debian, Ubuntu and like)
|
| Command |
Description |
|
# dpkg -i [package.deb] |
Усталёўвае / актуалізоўвае пакунак DEB [man] |
|
# dpkg -r [package] |
Выдаляе пакунак DEB з сістэмы [man] |
|
# dpkg -l |
Паказвае ўсе пакункі DEB, усталяваныя ў сістэме [man] |
|
# dpkg -l | grep httpd |
Паказвае ўсе пакункі DEB з назвай "httpd" [man] |
|
# dpkg -s [package] |
Паказвае звесткі аб пэўным пакунку, усталяваным у сістэме [man] |
|
# dpkg -L [package] |
Паказвае спіс файлаў, якія належаць пакунку, усталяванаму ў сістэме [man] |
|
# dpkg --contents [package.deb] |
Паказвае спіс файлаў, якія належаць яшчэ не ўсталяванаму ў сістэме пакунку [man] |
|
# dpkg -S /bin/ping |
Правярае, якому пакунку належыць пэўны файл [man] |
|
| « TOP « |
|
Праграма актуалізацыі пакункаў APT (Debian, Ubuntu and alike)
|
| Command |
Description |
|
# apt-cache search [package] |
Паказвае спіс пакункаў, якія адпавядаюць крытэрыю пошуку "шуканы-пакунак" [man] |
|
# apt-cdrom install [package] |
Усталёўвае / актуалізоўвае пакунак DEB з дыску CD [man] |
|
# apt-get install [package] |
Усталёўвае / актуалізоўвае пакунак DEB [man] |
|
# apt-get update |
Актуалізоўвае спіс пакункаў [man] |
|
# apt-get upgrade |
Акуалізоўвае ўсе ўсталяваныя пакункі [man] |
|
# apt-get remove [package] |
Выдаляе пакунак DEB з сістэмы [man] |
|
# apt-get check |
Правярае правільнасць развязання залежнасцяў [man] |
|
# apt-get clean |
Ачышчае кэш загружаных пакункаў [man] |
|
| « TOP « |
|
Pacman packages tool (Arch, Frugalware and alike)
|
| Command |
Description |
|
# pacman -S name |
Заінсталяваць пакунак "name", улічыўшы яго залежнасці [man] |
|
# pacman -R name |
Выдаліць пакунак "name" ды ўсе яго файлы [man] |
|
| « TOP « |
|
Прагляд змесціва файлаў
|
| Command |
Description |
|
# cat file1 |
Паказвае змесціва файла, пачаўшы ад першага радка [man] |
|
# head -2 file1 |
Паказвае першыя два радкі файла [man] |
|
# less file1 |
Падобна на загад 'more', але таксама дазваляе пошук у файле ў адваротным накірунку [man] |
|
# more file1 |
Паказвае змесціва файла па частках [man] |
|
# tac file1 |
Паказвае змесціва файла, пачаўшы ад апошняга радка [man] |
|
# tail -2 file1 |
Паказвае два апошнія радкі файла [man] |
|
# tail -f /var/log/messages |
Паказвае, што дадаецца ў файл [man] |
|
| « TOP « |
|
Праца з тэкстам
|
| Command |
Description |
|
# cat example.txt | awk 'NR%2==1' |
Прыбірае з файла example.txt ўсе цотныя радкі [man] |
|
# echo a b c | awk '{print $1}' |
Паказвае першы слупок у радку [man] |
|
# echo a b c | awk '{print $1,$3}' |
Паказвае першы і трэці слупкі у радку [man] |
|
# cat -n file1 |
Паказвае змесціва файла з нумарацыяй радкоў [man] |
|
# comm -1 file1 file2 |
Параўноўвае змесціва двух файлаў, прыбраўшы толькі унікальныя радкі з файла 'file1' [man] |
|
# comm -2 file1 file2 |
Параўноўвае змесціва двух файлаў, прыбраўшы толькі унікальныя радкі з файла 'file2' [man] |
|
# comm -3 file1 file2 |
Параўноўвае змесціва двух файлаў, прыбраўшы толькі радкі, якія ёсць у абодвух файлах [man] |
|
# diff file1 file2 |
Знайсці розніцу паміж двума файламі [man] |
|
# grep Aug /var/log/messages |
Шукае радкі, якія ўтрымліваюць паслядоўнасць літар "Aug", у файле '/var/log/messages' [man] |
|
# grep ^Aug /var/log/messages |
Шукае радкі, якія пачынаюцца як "Aug", у файле '/var/log/messages' [man] |
|
# grep [0-9] /var/log/messages |
Выбірае з файла '/var/log/messages' усе радкі, якія ўтрымліваюць лічбы [man] |
|
# grep Aug -R /var/log/* |
Шукае паслядоўнасць літар "Aug" у каталогу '/var/log' і глыбей [man] |
|
# paste file1 file2 |
Злучае змесціва двух файлаў у слупках [man] |
|
# paste -d '+' file1 file2 |
Злучае змесціва двух файлаў у слупках, падзяліўшы пасярэдзіне вывад знакам '+' [man] |
|
# sdiff file1 file2 |
Знайсці розніцу паміж двума файламі ды інтэракцыйна спалучыць іх змест [man] |
|
# sed 's/string1/string2/g' example.txt |
Замяняе "string1" на "string2" у файле example.txt [man] |
|
# sed '/^$/d' example.txt |
Выдаляе ўсе пустыя радкі з файла example.txt [man] |
|
# sed '/ *#/d; /^$/d' example.txt |
Выдаляе каментарыі ды пустыя радкі з файла example.txt [man] |
|
# sed -e '1d' exampe.txt |
Прыбірае з файла example.txt першы радок [man] |
|
# sed -n '/string1/p' |
Паказвае толькі радкі з паслядоўнасцю літар "string1" [man] |
|
# sed -e 's/ *$//' example.txt |
Выдаляе прабельныя знакі ў канцы кожнага радка [man] |
|
# sed -e 's/string1//g' example.txt |
Выдаляе з тэксту толькі паслядоўнасці літар "string1", а іншага не чапае [man] |
|
# sed -n '1,5p' example.txt |
Паказвае тэкст ад першага да пятага радка [man] |
|
# sed -n '5p;5q' example.txt |
Паказвае пяты радок [man] |
|
# sed -e 's/00*/0/g' example.txt |
Замяняе паслядоўнасці нулёў адным нулём [man] |
|
# sort file1 file2 |
Парадкуе змесціва двух файлаў [man] |
|
# sort file1 file2 | uniq |
Парадкуе змесціва двух файлаў, не паўтараючы паўторныя радкі [man] |
|
# sort file1 file2 | uniq -u |
Парадкуе змесціва двух файлаў, паказваючы толькі унікальныя радкі [man] |
|
# sort file1 file2 | uniq -d |
Парадкуе змесціва двух файлаў, паказваючы толькі паўторныя радкі [man] |
|
# echo 'word' | tr '[:lower:]' '[:upper:]' |
Пераўтварае літары ніжняга рэгістра ў літары верхняга рэгістра [man] |
|
| « TOP « |
|
Змяненне набору знакаў і фармату файла
|
| Command |
Description |
|
# dos2unix filedos.txt fileunix.txt |
Змяняе фармат файла з MSDOS на UNIX [man] |
|
# recode ..HTML < page.txt > page.html |
Стварае файл HTML з тэкставага файла [man] |
|
# recode -l | more |
Паказвае ўсе магчымыя спосабы пераўтварэння фармату файлаў [man] |
|
# unix2dos fileunix.txt filedos.txt |
Змяняе фармат файла з UNIX на MSDOS [man] |
|
| « TOP « |
|
Аналіз файлавай сістэмы
|
| Command |
Description |
|
# badblocks -v /dev/hda1 |
Шукае пашкоджаныя блокі на дыску hda1 [man] |
|
# dosfsck /dev/hda1 |
Выпраўляе / правярае файлавую сістэму DOS на дыску hda1 [man] |
|
# e2fsck /dev/hda1 |
Выпраўляе / правярае файлавую сістэму ext2 на дыску hda1 [man] |
|
# e2fsck -j /dev/hda1 |
Выпраўляе / правярае файлавую сістэму ext3 на дыску hda1 [man] |
|
# fsck /dev/hda1 |
Выпраўляе / правярае файлавую сістэму Linux на дыску hda1 [man] |
|
# fsck.ext2 /dev/hda1 |
Выпраўляе / правярае файлавую сістэму ext2 на дыску hda1 [man] |
|
# fsck.ext3 /dev/hda1 |
Выпраўляе / правярае файлавую сістэму ext3 на дыску hda1 [man] |
|
# fsck.vfat /dev/hda1 |
Выпраўляе / правярае файлавую сістэму FAT на дыску hda1 [man] |
|
# fsck.msdos /dev/hda1 |
Выпраўляе / правярае файлавую сістэму DOS на дыску hda1 [man] |
|
| « TOP « |
|
Фарматаванне файлавай сістэмы
|
| Command |
Description |
|
# fdformat -n /dev/fd0 |
Фарматуе дыскету [man] |
|
# mke2fs /dev/hda1 |
Стварае на партыцыі hda1 файлавую сістэму ext2 [man] |
|
# mke2fs -j /dev/hda1 |
Стварае на партыцыі hda1 файлавую сістэму ext3 альбо журнал [man] |
|
# mkfs /dev/hda1 |
Стварае на партыцыі hda1 файлавую сістэму Linux [man] |
|
# mkfs -t vfat 32 -F /dev/hda1 |
Стварае файлавую сістэму FAT32 [man] |
|
# mkswap /dev/hda3 |
Стварае партыцыю падмены (swap) [man] |
|
| « TOP « |
|
Партыцыя падмены (swap)
|
| Command |
Description |
|
# mkswap /dev/hda3 |
Стварае партыцыю падмены [man] |
|
# swapon /dev/hda3 |
Актывізуе партыцыю падмены [man] |
|
# swapon /dev/hda2 /dev/hdb3 |
Актывізуе дзве партыцыі падмены [man] |
|
| « TOP « |
|
Запасныя копіі
|
| Command |
Description |
|
# find /var/log -name '*.log' | tar cv --files-from=- | bzip2 > log.tar.bz2 |
Знаходзіць усе файлы з пашырэннем '.log' і стварае архіў BZIP2 [man] |
|
# find /home/user1 -name '*.txt' | xargs cp -av --target-directory=/home/backup/ --parents |
Знаходзіць і капіруе ўсе файлы з пашырэннем '.txt' з аднаго каталога ў іншы [man] |
|
# dd bs=1M if=/dev/hda | gzip | ssh user@ip_addr 'dd of=hda.gz' |
Стварае запасную копію лакальнага цвёрдага дыска на іншым камп'ютэры праз SSH [man] |
|
# dd if=/dev/sda of=/tmp/file1 |
Стварае запасную копію цвёрдага дыска ў файле [man] |
|
# dd if=/dev/hda of=/dev/fd0 bs=512 count=1 |
Стварае копію галоўнага загрузчыка (MBR) на дыскеце [man] |
|
# dd if=/dev/fd0 of=/dev/hda bs=512 count=1 |
Аднаўляе галоўны загрузчык (MBR) з запасной копіі, запісанай на дыскеце [man] |
|
# dump -0aj -f /tmp/home0.bak /home |
Стварае поўную запасную копію каталога '/home' [man] |
|
# dump -1aj -f /tmp/home0.bak /home |
Стварае інкрэментавую запасную копію каталога '/home' [man] |
|
# restore -if /tmp/home0.bak |
Інтэрактыўна аднаўляе запасную копію [man] |
|
# rsync -rogpav --delete /home /tmp |
Сінхранізуе каталогі [man] |
|
# rsync -rogpav -e ssh --delete /home ip_address:/tmp |
Выконвае сінхранізацыю RSYNC праз тунэль SSH [man] |
|
# rsync -az -e ssh --delete ip_addr:/home/public /home/local |
Сінхранізуе лакальны каталог з каталогам на іншым камп'ютэры праз SSH з выкарыстаннем кампрэсіі [man] |
|
# rsync -az -e ssh --delete /home/local ip_addr:/home/public |
Сінхранізуе каталог на іншым камп'ютэры з лакальным каталогам праз SSH з выкарыстаннем кампрэсіі [man] |
|
# tar -Puf backup.tar /home/user |
Стварае інкрэментавую запасную копію каталога '/home/user' [man] |
|
# ( cd /tmp/local/ && tar c . ) | ssh -C user@ip_addr 'cd /home/share/ && tar x -p' |
Капіруе змесціва каталога на іншым камп'ютэры праз SSH [man] |
|
# ( tar c /home ) | ssh -C user@ip_addr 'cd /home/backup-home && tar x -p' |
Капіруе лакальны каталог у каталог на іншым камп'ютэры праз SSH [man] |
|
# tar cf - . | (cd /tmp/backup ; tar xf - ) |
Лакальна капіруе з аднаго каталога ў іншы, захоўваючы правы і спасылкі [man] |
|
| « TOP « |
|
CDROM
|
| Command |
Description |
|
# cd-paranoia -B |
Здзірае аўдыёсцежкі з дыску CD і запісвае файлы WAV [man] |
|
# cd-paranoia -- |
Здзірае першыя тры аўдыёсцежкі з дыску CD і запісвае файлы WAV [man] |
|
# cdrecord -v gracetime=2 dev=/dev/cdrom -eject blank=fast -force |
Ачышчае перазапісвальны дыск [man] |
|
# cdrecord -v dev=/dev/cdrom cd.iso |
Запісвае на носьбіце выяву ISO [man] |
|
# gzip -dc cd_iso.gz | cdrecord dev=/dev/cdrom - |
Запісвае на носьбіце скампрэсаваную выяву ISO [man] |
|
# cdrecord --scanbus |
Скануе сістэмную шыну SCSI, каб знайсці прылады, якія могуць запісваць дыскі [man] |
|
# dd if=/dev/hdc | md5sum |
Падлічвае тэставую суму MD5 для прылады, напрыклад, для дыску CD [man] |
|
# mkisofs /dev/cdrom > cd.iso |
Стварае з дыска ў прыладзе CDROM выяву ISO на лакальным дыску [man] |
|
# mkisofs /dev/cdrom | gzip > cd_iso.gz |
Стварае з дыска ў прыладзе CDROM скампрэсаваную выяву ISO на лакальным дыску [man] |
|
# mkisofs -J -allow-leading-dots -R -V |
Стварае выяву ISO з каталога [man] |
|
# mount -o loop cd.iso /mnt/iso |
Змантоўвае выяву ISO [man] |
|
| « TOP « |
|
Лакальная сетка і WiFi
|
| Command |
Description |
|
# dhclient eth0 |
Уключае інтэрфейс 'eth0' у рэжыме DHCP [man] |
|
# ethtool eth0 |
Паказвае статыстычныя звесткі аб сеткавым інтэрфейсе 'eth0' [man] |
|
# host www.example.com |
Шукае назву хоста, каб пераўтварыць у адрас IP і наадварот (1) [man] |
|
# hostname |
Паказвае назву хоста сістэмы [man] |
|
# ifconfig eth0 |
Паказвае звесткі аб сеткавай прыладзе Ethernet [man] |
|
# ifconfig eth0 192.168.1.1 netmask 255.255.255.0 |
Канфігуруе адрас IP [man] |
|
# ifconfig eth0 promisc |
Пераключае інтэрфейс 'eth0' у непераборлівы рэжым, каб захопліваць сеткавыя пакункі (для т.зв. сніфінгу) [man] |
|
# ifdown eth0 |
Адключае інтэрфейс 'eth0' [man] |
|
# ifup eth0 |
Актывізуе інтэрфейс 'eth0' [man] |
|
# ip link show |
Паказвае, ці ёсць сігнал на кожным інтэрфейсе [man] |
|
# iwconfig eth1 |
Паказвае канфігурацыю бяздротавага сеткавага інтэрфейса [man] |
|
# iwlist scan |
Паказвае бяздротавыя сеткі [man] |
|
# mii-tool eth0 |
Паказвае, ці ёсць сігнал на інтэрфейсе 'eth0' [man] |
|
# netstat -tup |
Паказвае ўсе актыўныя сеткавыя спалучэнні і іх PID-ы [man] |
|
# netstat -tupl |
Паказвае ўсе сеткавыя сервісы, якія праслухоўваюць парты ў сістэме, і іх PID-ы [man] |
|
# netstat -rn |
Паказаць табліцу маршрутаў, як "route -n" [man] |
|
# nslookup www.example.com |
Шукае назву хоста, каб пераўтварыць у адрас IP і наадварот (2) [man] |
|
# route -n |
Паказвае табліцу маршрутызацыі [man] |
|
# route add -net 0/0 gw IP_Gateway |
Канфігуруе змоўчаную сеткавую браму (gateway) [man] |
|
# route add -net 192.168.0.0 netmask 255.255.0.0 gw 192.168.1.1 |
Канфігуруе статычны маршрут, каб дасягнуць сеткі '192.168.0.0/16' [man] |
|
# route del 0/0 gw IP_gateway |
Прыбірае статычны маршрут [man] |
|
# echo "1" > /proc/sys/net/ipv4/ip_forward |
Уключае маршрутызацыю IP [man] |
|
# tcpdump tcp port 80 |
Паказвае ўвесь трафік HTTP [man] |
|
# whois www.example.com |
??? EDIT to TRANSLATE ME - PLEASE… [man] |
|
| « TOP « |
|
Сетка Microsoft Windows (samba)
|
| Command |
Description |
|
# mount -t smbfs -o username=user,password=pass //WinClient/share /mnt/share |
Змантоўвае супольны рэсурс у сетцы Windows [man] |
|
# nbtscan ip_addr |
Развязанне назвы NetBIOS [man] |
|
# nmblookup -A ip_addr |
Развязанне назвы NetBIOS [man] |
|
# smbclient -L ip_addr/hostname |
Паказвае супольныя рэсурсы іншага камп'ютэра ў сетцы Windows [man] |
|
# smbget -Rr smb://ip_addr/share |
Загружае файлы з іншага камп'ютэра ў сетцы Windows праз SMB [man] |
|
| « TOP « |
|
IPTABLES (firewall)
|
| Command |
Description |
|
# iptables -t filter -L |
Паказвае ўсе ланцугі ў табліцы фільтрацыі [man] |
|
# iptables -t nat -L |
Паказвае ўсе ланцугі ў табліцы NAT [man] |
|
# iptables -t filter -F |
Ачышчае табліцу фільтрацыі [man] |
|
# iptables -t nat -F |
Ачышчае табліцу NAT [man] |
|
# iptables -t filter -X |
Выдаляе ўсе створаныя карыстальнікам ланцугі [man] |
|
# iptables -t filter -A INPUT -p tcp --dport telnet -j ACCEPT |
Дазваляе ўваходныя спалучэнні Telnet [man] |
|
# iptables -t filter -A OUTPUT -p tcp --dport http -j DROP |
Забараняе выходныя спалучэнні HTTP [man] |
|
# iptables -t filter -A FORWARD -p tcp --dport pop3 -j ACCEPT |
Дазваляе спалучэнні POP3 для ланцуга перанакіравання [man] |
|
# iptables -t filter -A INPUT -j LOG --log-prefix |
Піша часопіс для ўваходнага ланцуга [man] |
|
# iptables -t nat -A POSTROUTING -o eth0 -j MASQUERADE |
Канфігуруе трансляцыю партоў і адрасоў PAT (Port Address Traslation), замаскіраваўшы выходныя сеткавыя пакункі [man] |
|
# iptables -t nat -A PREROUTING -d 192.168.0.1 -p tcp -m tcp --dport 22 -j DNAT --to-destination 10.0.0.2:22 |
Перанакіроўвае сеткавыя пакункі, адрасаваныя хосту, іншаму хосту [man] |
|
| « TOP « |
|
Назіранне ды адладоўванне
|
| Command |
Description |
|
# free -m |
Паказвае стан аперацыйнай памяці ў мегабайтах [man] |
|
# kill -9 process_id |
Прымусова заканчвае работу працэса [man] |
|
# kill -1 process_id |
Прымушае працэс перачытаць свае канфігурацыйныя файлы [man] |
|
# last reboot |
Паказвае гісторыю перазагрузак [man] |
|
# lsmod |
Паказвае спіс загружаных модуляў ядра [man] |
|
# lsof -p process_id |
Паказвае спіс файлаў, адчыненых працэсамі [man] |
|
# lsof /home/user1 |
Паказвае спіс адчыненых файлаў у пэўным дрэве файлавай сістэмы [man] |
|
# ps -eafw |
Паказвае задачы Linux [man] |
|
# ps -e -o pid,args --forest |
Паказвае іерархію задач Linux [man] |
|
# pstree |
Паказвае дрэва працэсаў сістэмы [man] |
|
# smartctl -A /dev/hda |
Назірае за правільнасцю работы цвёрдага дыска праз сістэму SMART [man] |
|
# smartctl -i /dev/hda |
Правярае, ці ўключана сістэма SMART для цвёрдага дыска [man] |
|
# strace -c ls >/dev/null |
Паказвае сістэмныя выклікі, выкананыя і атрыманыя працэсам [man] |
|
# strace -f -e open ls >/dev/null |
Паказвае бібліятэчныя выклікі [man] |
|
# tail /var/log/dmesg |
Паказвае падзеі, звязаныя з загрузкай ядра [man] |
|
# tail /var/log/messages |
Паказвае падзеі ў сістэме [man] |
|
# top |
Паказвае задачы Linux, якія найбольш выкарыстоўваюць працэсар [man] |
|
# watch -n1 'cat /proc/interrupts' |
Паказвае перарыванні ў рэальным часе [man] |
|
| « TOP « |
|
ншыя карысныя загады
|
| Command |
Description |
|
# alias hh='history' |
Вызначае другую назву для загаду - hh = history [man] |
|
# apropos ...keyword |
Паказвае спіс загадаў, якія датычаць акрэсленага ключавога слова. Зручна, калі ты ведаеш, што праграма павінна рабіць, але не ведаеш яе канкрэтнай назвы [man] |
|
# chsh |
Змяняе загадную абалонку [man] |
|
# chsh --list-shells |
Паказвае, хто ў гэты час увайшоў у сістэму, і паказвае: час апошняй загрузкі сістэмы, памерлыя працэсы, працэсы ўваходу ў сістэму, актыўныя працэсы, створаныя працэсам init, узровень работы сістэмы, час апошняй змены ў сістэмным гадзінніку [man] |
|
# gpg -c file1 |
Шыфруе файл з дапамогай праграмы GNU Privacy Guard (рэалізацыі PGP) [man] |
|
# gpg file1.gpg |
Расшыфроўвае файл з дапамогай праграмы GNU Privacy Guard (рэалізацыі PGP) [man] |
|
# ldd /usr/bin/ssh |
Паказвае супольныя бібліятэкі, якіх вымагае праграма ssh [man] |
|
# man ping |
Паказвае даведку са звесткамі аб праграме ping - пазнач опцыю '-k', каб знайсці датычныя загады [man] |
|
# mkbootdisk --device /dev/fd0 `uname -r` |
Стварае загружальную дыскету [man] |
|
# wget -r www.example.com |
Цалкам загружае сайт з Сеціва [man] |
|
# wget -c www.example.com/file.iso |
Загружае файл, з магчымасцю часовага перапынення загрузкі [man] |
|
# echo 'wget -c www.example.com/files.iso' | at 09:00 |
Плануе загрузку файла з Сеціва на пэўны час у прышласці [man] |
|
# whatis ...keyword |
Паказвае апісанне праграмы [man] |
|
# who -a |
??? EDIT to TRANSLATE ME - PLEASE… [man] |
|
| « TOP « |
|
|
|
Translated by:
Ihar Hrachyshka
|
become translator! |
|
|
| |
|
|
|
|
